DİKKAT EKSİKLİĞİ VE DİKKATİ TOPLAMA YOLLARI

Öğrenci çalışmaya karar verdikten sonra onun için en önemli etken “DİKKATİNİ TOPLAYABİLMEK” tir. Çünkü dikkati toplamadan öğrenme gerçekleşmez.

DİKKATİ ARTTIRMAK İÇİN ÖNERİLER :

* Ders çalışmaya başlamadan önce kısa bir süre dinlenin.

* Ders çalışırken kısa süreli aralar verin. Yaklaşık olarak 1 saat (dikkatinizi sürdürebilme gücünüze

göre) ders çalıştıktan sonra çalışmaya devam etmeniz gerekiyorsa 10 – 15 dakika ara verin ve

ders dışında bir şeyler yapın.

* Dikkat toplama egzersizleri yapın. Ders çalışırken belirli bir ara verme noktasına geldiğiniz zaman,

ayağa kalkıp birkaç adım odanın içinde yürüyün, odanızın camını açıp odanızı havalandırın,

gerinin ve birkaç derin nefes alın. Bu egzersizlerden sonra ders çalışmaya hemen geri dönün.

* Çalışmanızda çeşitliliğe yer verin. Uzun saatler boyu tek bir etkinlik ya da ders üzerinde çalışmak

yerine, bu zamanı bloklar halinde değişik derslere ve konulara ayırın.

* Varsa derse karşı olumsuz tutumun nedenlerini araştırın ve bu tutumu değiştirin.

* Çalıştığınız konu ile ilgili ilginç ve değişik örnekler bularak konuyu ilginizi çekecek bir forma

dönüştürün.

* İyi bir çalışma ortamı oluşturun. Dikkatinizi dağıtan nesneleri odanızdan çıkarın ya da ders

çalışırken göremeyeceğiniz bir bölüme alın.

Her çalışma öncesi bir konuyu bitirmeyi hedefleyin ve o hedefe ulaşmaya çalışın.

DİKKATİ DAĞITAN BAZI NEDENLER :

•  Önemsiz sorunların zihni oyalaması.

•  Duygusal sorunların olması. Duygusal sorunlar zihnini bir kısır döngüye sokar. Bu durumda gerçekçi olup, duygularımızla değil aklımızla hareket edip bu sorunlardan kendimizi korumalıyız.

•  Çalışırken gereksiz ayrıntılara dalınması.

•  Çevrede olumsuz uyarıcıların olması.

•  Öğrencilerde yetersizlik duygularının bulunması.

•  Öğrenilecek bilgilerin sistemsiz, zor ve karmaşık olması.

•  Düzensiz ve amaçsız çalışılması.

•  Müzik dinleyerek. Televizyon izleyerek veya sakız çiğneyerek ders çalışılması.

•  Zorlanılan derslerin bulunması.

•  Yatarak ders çalışılması.

•  Çalışma anında uygun dinlenme aralıkları verilmemesi.

•  Motivasyon eksikliği, isteksizliği.

•  Bu konuda bir alışkanlığa sahip olmama,

•  Konu üzerinde çalışırken, konu dışındaki bir sorunun zihni rahatsız etmesidir

Fakat unutulmamalıdır ki dikkat, alıştırmalarla kazanılan ve geliştirilen bir özelliktir.

DİKKATİ TOPLAMA YOLLARI

1. Kendinize Güvenin
Öğrencinin yaptığı çalışmaya kendini vermesi, her şeyden önce o işin üstesinden geleceği konusunda kendine güvenmesini gerektirir.
Yetersizlik duyguları içindeki bir öğrencinin, başarı sağlamak için, dikkatli bir çalışma ortamı içinde bulunması güçtür.

Öğrenmenin temeli, dikkatin konu üstüne toplanmasına dayandığına göre; konuya kendini vererek öğrenen kişi, kendisine karşı bir öz saygı duygusu da geliştirmiş olacaktır. Genellikle, bir işi başarma yolunda kendine güvenen bir kimsenin, bu işin gerektirdiği dikkate de sahip olduğu kabul edilmektedir.

2. Çalışma Hedeflerinizi Belirleyin
Çalışmaya geçmeden önce öğrencinin kendisine erişebilir bir "hedef" seçmesi ve bu hedefi gerçekleştirmeden çalışmayı bırakmaması gerekir. Hedef doğrultusundaki bu tür bir çalışma kararlılığı, dikkati toplamada itici güç olacaktır. ("...... adet soru çözeceğim" vb.)

3. Çalışma Amacınızı Belirleyin
Yapılan her işin kendine özgü belirli bir amacı bulunur. Amaçsız çalışma olamaz. Öğrenci, "Ben bu çalışmayı neden yapacağım" diyerek kendisine sorduğunda, bu soruya vereceği yanıt, o çalışmanın öğrenci için ne amaçla yapıldığını gösterir.
Yaptığı işin amacını bilmek, öğrencinin bu işi benimseyip, ona sahip çıkmasına ve iş için kendi-sini güdülemesine yardımcı olur.

4. Çalışma Planınızla İlgili Kararlar Alın
Neyi, ne zaman, nerede ve nasıl çalışacağını bilmeyen bir kişinin, yapacağı çalışma için, gerekli olan dikkati gösterebileceğini söylemek olanaksızdır.
Çalışılacak konu üzerinde dikkatin toplanabilmesi için, gerekli kararların verilmiş olması gerekir. Hangi ders daha önce çalışılacaktır? Çalışılacak ders için hangi yöntemler kullanılacaktır? Çalışmada kullanılacak araç - gereçler nelerdir? vb. türdeki bütün soruların yanıtlarını vermeden çalışmaya başlamamak gerekir. Çünkü bu yapılmadığından belirtilen türdeki sorulara verilecek yanıtların çalışma sırasında aranması durumu ortaya çıkarır ki; bu tür bir kararsızlık çalışmanın gerektirdiği dikkatin gösterilmesini engeller.

5. Konuya Merak Duyun
Öğrencinin kendisini konuya vermesinde, ona karşı merak duymasının ayrı bir önemi vardır. Gerçekle merak, dikkati toplamayı sağlayan itici güçtür. Bir şey ancak merak edildiği oranda öğrenilir.

6. Çalışma Mekanınızı Düzenleyin
Çalışma ortamında dikkati toplamayı zorlaştıran fiziksel koşullar çalışma için uygun duruma getirildiğinde, dikkat, konuya daha kolaylıkla toplanabilmektedir.
Öğrenme için en uygun fiziksel koşulları yaratmaya çalışmak, dikkatin toplanabilmesi için bir gerekliliktir.
Öncelikle çalışmaya uygun bir ışık altında yapılmalı ve ışık arkadan gelecek biçimde oturulmalıdır. Çalışma yeri çok sıcak olmamalı, oda ısısı 20 C dolayında ( ya da size göre çok sıcak sayılmayacak bir düzeyde) bulunmalıdır. Masanızın üzerinde çalışacağınız konuyla ilgili olmayan eşyalar yer almamalıdır.

7. Sistemli Şekilde Çalışın
Dikkati konu üstünde toplama, kendi başına kazanılacak bir alışkanlık değildir. Bu aynı zamanda, bir çok alışkanlığın kazanılmış olmasını gerektirir. Bu alışkanlıklardan birisi de planlı çalışmaktır.
Planlı çalışma, dikkatin konuya toplanmasına yardımcı olan bir alışkanlıktır. Planlı çalışma yoluyla öğrenci konuya kendisini daha kolayca verdiği gibi, dikkatinin hemen dağılması da önlenerek çalışmada etkililik süresi arttırılır. ("Planlı, programlı çalışma " ile ilgili materyal verilmiştir.)

8. Çalışmanızda Farklı Teknikler Kullanın

Uzun süreli olarak, tek düze biçimde sürdürülen bir çalışma, öğrencinin kendisini konuya vermesini güçleştirir ve onda çalışmaya ve konuya karşı genel isteksizlik yaratır. Oysa, dersin değişik teknikler uygulanarak çalışılması, dikkatin dağılmasını önler, anlama ve kavramayı kolaylaştırır. Bu nedenle, çalışırken olabildiğince çeşitli çalışma teknikleri (okuma, yazma, anlatma vb.) kullanılabilmelidir.

9. Çalışma öncesi yeterince dinlenmiş olun.

Aşırı duyarlılık, karamsarlık, isteksizlik, bedensel yorgunluk, uyumsuzluk gibi nedenlerle beliren bitkinliğe düşmemek için, her zaman ayni biçimde olan çalışma yöntemlerinden kaçınılmalıdır.

Bütün uğraşlara ve denemelere karşın dikkatinizi yine de istenilen konu üzerine yoğunlaştıramıyorsanız ve amaca ulaşamıyorsanız, aşağıdaki önerileri uygulamaya çalışmak yararlı olabilir:

1. Çalışma sırasında kendinizi çok dikkat isteyen bir ortam içinde (örneğin, sınıfta ders dinlerken) düşünebilirsiniz.
2. Başkaları ile çalışmayı deneyebilirsiniz.
3. Öğreneceğiniz konuyu anlamlı küçük parçalara ayırarak çalışmayı deneyebilirsiniz. Böylece bir küçük çalışma parçasını öğrendikçe, bu onda başarı duygusu uyandıracak ve dikkatinin daha kolayca toplamasını sağlayacaktır.

Ders Dünyası Etüt Eğitim Merkezi

Rehberlik Birimi