« Büyük Patlama Kuramı | Home | Aristoteles Evren Modeli »
Batlamyus Evren Modeli
By admin | Ekim 15, 2007
Batlamyus’un çalışmalarının temelleri Hipparchus’a dayanır, Batlamyus’un 1400 yıl hükümdarlık süren dünya merkezli evren modeli oluÅŸturmasında çok büyük etkisi olmuÅŸtur. Batlamyus, Hipparchus’un 850 yıldız içeren yıldız kataloÄŸunu 1022 yıldıza çıkarmıştır.
Bu arada gezegenlerle de ilgilenen Batlamyus, Aristoteles’in dönen kürelerinin, gezegenlerin hareketini ve parlaklıklarının deÄŸiÅŸiminin nedenini açıklamakta yeterli olmadığını fark etmiÅŸtir. Bu durumu düzeltmek için gezegenlerin Dünya etrafında dolanırken aynı zamanda da Dünya merkezli çember üzerinde dairesel bir hareket (epicycle) yapmaları gerektiÄŸini düşünmüştür.
Böylece gezegenler Dünya’dan farklı uzaklıklarda bulunabilecekti ve buna baÄŸlı olarak parlaklık deÄŸiÅŸimlerinin nedeni de anlaşılmış olacaktı, çünkü gezegen uzaklaÅŸtıkça parlaklık azalacak yaklaÅŸtıkça ise artacaktı. Aynı zamanda gezegenlerin farklı hızlarda hareket etmesi de açıklanmış oluyordu.
Ä°yi bir matematikçi olan Batlamyus, ortaya koyduÄŸu modelin gözlemlerle karşılaÅŸtırıldığında tam bir doÄŸruluktan uzak olduÄŸunu fark edip bu durumu düzeltmek için Dünya’yı merkezden biraz dışarı yerleÅŸtirmiÅŸtir. Günümüzde gezegenlerin yörünge düzlemlerinin elips olduÄŸu bilinmektedir.
Batlamyus. Dünya’yı merkezinin dışına taşıyarak bir bakıma elipse yakın bir yörünge önermiÅŸ oluyordu. Batlamyus, yörüngelerin elips olduÄŸunu kabul etseydi, modelinin daha basit ve gözlemlere daha uyumlu olacağını biliyordu ama inançları doÄŸrultusunda hareket ettiÄŸinden dolayı dairesel yörüngelerde ısrarcı davrandı.
Aristoteles, dairesel hareketin en kusursuz hareket olduÄŸunu savunmuÅŸtur ve Batlamyus da bu geleneÄŸin izinden gitmiÅŸtir. Rönesans’a kadar geçerliliÄŸini korumuÅŸ kilisenin desteÄŸini almış olan bu model Kopernik Devrimi ile son bulmuÅŸtur.
Topics: Teoriler |
